Voor u een woning leegmaakt: herkennen wat waarde heeft

Een schoenendoos achteraan in een kast. Daarin een stilgevallen horloge, een leeg juwelenkistje, opgevouwen facturen en een envelop met foto's. De familie heeft al zes zakken gevuld; de doos ligt op de stapel voor de zevende.

Het waardevolste in die doos is misschien niet het horloge, maar de aankoopfactuur die erbij hoort.

Dit artikel leert u niet schatten: dat is een vak, en een ernstige schatting gebeurt met het voorwerp in de hand. Het leert u wel om de waarde niet te vernielen voor iemand ze heeft kunnen zien.

Waar kijkt u, per soort voorwerp?

Meubels

Draai stoelen om, trek laden helemaal uit, bekijk de achterkant van kasten. Een etiket van een fabrikant of winkel, een stempel, een metalen plaatje: noteer het. Zo'n merkteken helpt vaak om een fabrikant te herkennen, onder meer bij meubilair uit de jaren vijftig tot zeventig. Een zwaar, donker meubel is daarentegen niet vanzelf oud of gegeerd.

Zilverwerk

Zilveren bestek en schalen dragen kleine keurtekens, in het metaal geslagen, vaak bij het handvat of onder de voet. Met een vergrootglas ziet u ze. Zwartgeslagen of onvolledig: de toestand bepaalt de waarde van het metaal niet. Wrijf niet om te zien wat het is; een versleten keurteken is niet meer leesbaar.

Schilderijen en kaders

Kijk vooral naar de achterkant: een etiket van een galerie of lijstenmaker, een tentoonstellingsnummer, een opschrift in potlood. Haal een doek niet uit zijn kader, en gooi een oude lijst niet weg omdat het beeld u niet bevalt.

Horloges en juwelen

Een mechanisch horloge dat stilstaat, is daarom nog niet waardeloos. Wat ze verhoogt: de originele doos, de papieren, de factuur, de losse schakels. Precies wat het eerst weggegooid wordt. Houd juwelen bij elkaar zoals ze bij elkaar hoorden, met het kistje waarop de naam van de juwelier staat.

Wijn

Breng flessen uit een vergeten kelder niet in het wilde weg naar boven en zet ze niet rechtop in een warme keuken. Fotografeer ze ter plaatse en noteer het niveau van de wijn in de hals en de staat van de kurken.

Militaire herinneringen

Onderscheidingen, insignes, uniformen en brieven van een soldaat hebben een publiek van verzamelaars, vooral als ze samen gebleven zijn. Vindt u een wapen of munitie, raak het dan niet aan en verwittig de lokale politie. Wie een vuurwapen erft, heeft korte wettelijke termijnen om het te houden, over te dragen of af te staan.

Welke handelingen kosten waarde?

• Poetsen: brons blinkend wrijven, een meubel afschuren, een munt schoonmaken.
• Verdelen: een servies over drie erfgenamen, een paar stoelen, een verzameling uit elkaar.
• Dozen en papieren weggooien: kistjes, originele verpakking, certificaten, facturen.
• Herstellen vóór de schatting: lijmen, vastschroeven, een batterij vervangen.
• In de verkeerde volgorde leegmaken: met kelder en zolder beginnen om plaats te maken, terwijl net daar ligt waar niemand naar gekeken heeft.

Prijzen opzoeken op internet?

Dat kan, met een kanttekening: prijzen op zoekertjessites zijn vraagprijzen, geen verkoopprijzen. Uitslagen van veilingen zijn betrouwbaarder, als u een echt identiek voorwerp vergelijkt. Meestal dient zo'n zoektocht vooral om te weten wat u opzij legt voor een vakman langskomt.

En vóór u iets verkoopt?

Gaat het om de woning van een overleden naaste, dan is een schatting geen probleem, een verkoop mogelijk wel: dat leggen we uit in ons artikel over de eerste stappen na een overlijden. Bent u met meerdere erfgenamen, dan vraagt de verkoop van een gemeenschappelijk goed de instemming van allen.

Hoe wij werken, leest u bij opkoop van antiek en brocante: schatting ter plaatse, gratis, vóór er iets vertrekt, met een overzicht van wat wij weerhouden. De schoenendoos gaat dus niet op de stapel maar op tafel. Een formulier volstaat om het bezoek vast te leggen.

Bronnen

Geraadpleegd op 6 oktober 2026.

• Notaris.be — een erfenis aanvaarden: let op voor onbewuste handelingen
• Politie.be — wat te doen als je een wapen erft?