Woning leegmaken na een overlijden: waar begint u?
Na een overlijden maakt u de woning best niet meteen leeg, en verkoopt u niets. Wie een goed uit de nalatenschap verkoopt, kan de nalatenschap daarmee aanvaarden, schulden inbegrepen. Begin met de woning te beveiligen, de notaris te verwittigen en alles te fotograferen. De ontruiming volgt daarna.
4 oktober 2026 · 4 min de lecture
Vier maanden. Zoveel tijd hebben de erfgenamen om de aangifte van nalatenschap in te dienen als het overlijden in België plaatsvond — vijf maanden bij een overlijden elders in Europa, zes daarbuiten, volgens de notarissen op 6 oktober 2026. Die termijn verklaart waarom veel families het huis in de eerste weken willen leegmaken.
Dat is vaak niet de beste keuze. De volgorde van de stappen telt meer dan de snelheid.
Waarom verkoopt u in de eerste weken beter niets?
Een erfgenaam kiest: de nalatenschap aanvaarden, ze aanvaarden onder voorrecht van boedelbeschrijving, of ze verwerpen. Zolang hij niet gekozen heeft, blijven die drie mogelijkheden open.
Die keuze kan ook stilzwijgend gebeuren, door wat u doet. Wie zich als erfgenaam gedraagt, bijvoorbeeld door een goed uit de nalatenschap te verkopen, kan de nalatenschap daarmee aanvaard hebben. Dan smelten het vermogen van de overledene en dat van de erfgenaam samen: de goederen worden de uwe, de schulden ook.
In de meeste families speelt dat geen rol: er zijn geen schulden en de nalatenschap wordt hoe dan ook aanvaard. Maar de dag na een overlijden weet niemand dat zeker. Een vergeten lening, een borgstelling, een achterstallige belasting duiken soms pas later op.
Dat geldt ook voor ons vak: een opkoop van meubilair is een verkoop. Stelt een ontruimingsbedrijf voor om de inboedel over te kopen in de week van de begrafenis, vraag dan eerst aan uw notaris of u al mag verkopen. Een schatting verkoopt niets en verplicht u tot niets; die kunt u meteen vragen.
Wat kan wel meteen?
de woning afsluiten, alle reservesleutels terughalen, ramen en keldergaten nakijken;
de frigo en de diepvriezer leegmaken;
de meters opnemen en de leveranciers verwittigen;
de woningverzekering laten doorlopen en nagaan of een leegstaande woning gedekt blijft;
de post ophalen, die vaak rekeningen, contracten en schulden aan het licht brengt;
papieren, juwelen en contant geld veilig opbergen, zonder ze te verdelen.
Opgelet met geld: volgens de notarissen kan ook geld overschrijven van de rekening van de overledene of zijn facturen betalen als stilzwijgende aanvaarding gelden. Vraag het vóór u het doet.
De grens tussen bewaren en beschikken is niet altijd duidelijk. De frigo leegmaken beschermt de woning; de auto aan een kleinzoon geven is beschikken over een goed. Bij twijfel stelt u de notaris één vraag: bescherm ik iets, of handel ik alsof het van mij is?
Waarom fotografeert u alles vóór u iets verplaatst?
Ga door elke kamer, open kasten en laden, en fotografeer. Zonder te sorteren of te verplaatsen, kelder, zolder en garage inbegrepen.
Die foto's dienen drie keer. De notaris moet weten wat de nalatenschap bevat, ook de inboedel. De andere erfgenamen kunnen wie de sleutels had nooit verwijten dat er iets verdwenen is. En wie de inboedel komt schatten, ziet op een foto waar hij beter moet kijken.
In welke volgorde?
De notaris verwittigen en meteen vragen wat u in de woning mag doen.
De woning beveiligen: sleutels, verzekering, meters, post, etenswaren.
Alle kamers fotograferen, met open kasten.
De papieren verzamelen zonder iets weg te gooien. Wat u opzij moet leggen, staat op onze pagina over ontruiming na overlijden.
De inboedel laten schatten, zonder te verkopen.
Elke erfgenaam laten aanduiden welke herinneringen hij wil houden, en dat opschrijven.
De datum van de ontruiming vastleggen zodra de nalatenschap aanvaard is en de verkoopkalender vaststaat.
En als de datum al vastligt?
Dat gebeurt vaak: een huurwoning die terug moet, een woonzorgcentrum dat op de kamer wacht, een koper die haast heeft. Bespreek het dan vroeg met de notaris. Wij leggen in dat geval alles opzij wat waarde of belang kan hebben, en kopen niets op zolang u niet bevestigt dat het mag.
Moet u ter plaatse zijn?
Nee. Erfgenamen wonen niet altijd in de buurt, soms niet eens in België. De notaris werkt per brief en per e-mail, de foto's kan een buur of vertrouwenspersoon nemen, en het schattingsbezoek ook. Wat u niet kunt delegeren, is de beslissing: wie houdt wat, en wanneer moet de woning leeg zijn — of dat nu in Brussel is of elders.
Daarna komt de vraag naar de waarde, stuk per stuk. Lees eerst waar u moet kijken voor u iets weggooit, en vraag een gratis bezoek aan om de rest vast te leggen.
Bronnen
Geraadpleegd op 6 oktober 2026. Dit artikel informeert, het vervangt het advies van uw notaris niet.